In mei 2009 vroeg de VPRO Gids lezers om een beschrijving van hun droomstad. Uit de ca. 70 inzendingen koos een door de VPRO Gids en het Sandberg Instituut  gevormde jury de beste vier: drie runners-up en een winnaar. Hieronder een van de runners-up.

Deysselstad_Duvekot_kleinDE LODEWIJK VAN DEYSSEL-STAD
Inzending nr. 5
Door Tamara Kieft (Nijmegen)
Illustratie Eliane Duvekot

Halt! Mijn stad mag u niet zomaar met de auto binnenrijden. Er staan koetsen voor u gereed die u naar uw bestemming voeren. De koetsier, gestoken in negentiende-eeuwse kledij, ment de volbloedpaarden kordaat langs schitterende lanen met kaarslantaarns. U zult weldra ontdekken dat vrijwel alle huizen in de Lodewijk van Deyssel-stad in art nouveau-stijl zijn gebouwd met glas-in-loodramen, marmeren open haarden en sierlijke gevels. De balkons en trapleuningen zijn gestileerd in gracieuze bloem- en plantmotieven.
Lodewijk van Deyssel (1864-1952) was een megalomane auteur, die zijn hele leven van het begin tot het einde documenteerde tot en met het Nacht-Handpapier, waarin werd genoteerd hoe laat hij naar bed ging, op welk tijdstip hij nog wakker was en op welk vermoedelijk ingeslapen, wanneer voorgoed ontwaakt en wanneer definitief opgestaan. Daarom verdient hij een eigen droomstad, gesitueerd ten noorden van zijn voormalige woonplaats Baarn. In feite behoort ter nagedachtenis van iedere Nederlandse letterkundige zo’n oord te worden ontworpen, vindt u ook niet?

U zult, terwijl u op roodfluwelen kussentjes zit, over een wipbrug rijden, die over een gracht ligt die de stad omringt. In de gracht ligt een groot schip als iets vast, dat bij de gracht behoort. Het schip heet ‘De Adriaantjes’ en is lichtbruin geverfd, op sommige plekken zo licht dat het donkergeel is. Bij de ronde achterkant is een venstertje. ‘Heel klein is het en toch helemaal een venster, helder groen is het houten lijstje er om heen en een héel klein wit kant gordijntje is er achter, in schuin weggeweken houding naast een potje met een er hoog uit opgekomen bloem er in.’ Het schip dient als basisschool. Aan de andere kant van de stad zetelt trouwens de middelbare scholengemeenschap ‘De kleine republiek’, in een ‘oud-grijs’ gebouw met een toren.
Eenmaal de gracht overgestoken, belandt u spoedig in een sfeervol park met de naam ‘Een liefde’. Daar kunt u op een bankje plaatsnemen. ‘Hoog houden de iepen hun bladerzwaarten op de lange brede nekken der stammen geheven, en stoten hun groene ontzachlijkheden naar de hemel en werpen hun jubelende groeningen tot de blauwe effenheid en smijten hun takken uit naar alle kanten, in krampen van bloeying, in een rumoerig warrellied van stijgend en woest-willend verlangen.’

Bent u voldoende uitgerust? Voort! Voort! De koetsier, uw gids, legt de zweep erover. Enkele chique avenues zijn bedrukt met gedichten van Herman Gorter. In het centrum van de stad staat een imposant, negentien meter hoog, neogotisch standbeeld van de vader van Lodewijk van Deyssel: Jozef Alberdingk Thijm, de koopman-schrijver en pleitbezorger van het katholieke volksdeel in de negentiende eeuw.
Een roomse kerk of kathedraal is in deze stad echter nergens te bekennen, laat staan een moskee. Er is wel een mystieke lichtkoepel, waar mensen De Schoonheid kunnen ervaren. Op deze plek kan men ontdekken dat ‘binnen een bepaalde gemoedsstemming of bewustwording tegenstellingen als aarde-hemel, wereld-paradijs, werkelijkheid-ideaal worden opgeheven, waardoor het vanaf dat ogenblik mogelijk is de aarde als de hemel, de wereld als het paradijs en de werkelijkheid als het ideaal te ervaren.’ Rond de koepel circuleren vreemde vette vogels.

In navolging van Lodewijk van Deyssels dandyisme zijn er in het centrum vele Jugendstil etalages van modezaken, kapsalons en nagelboetieks te bewonderen. Als u zich graag expensief en elegant kleedt en kapt kunt u hier uw hart ophalen.
In de maar liefst acht theaters die de stad rijk is, voor elke windrichting één, worden onder meer stukken opgevoerd van Maeterlinck en Ibsen. Uit de vijver bij het grootste culturele podium rijzen ranke vrouwengestalten, die de actrices symboliseren met wie Lodewijk van Deyssel ooit heeft gelonkt. Maakt u gerust een sensitivistische foto.
In het Harry Prick Archief, dat architectonisch nog het meest doet denken aan het Parijse Centre Pompidou, worden alle egodocumenten van Lodewijk van Deyssel bewaard, vergezeld van een complete bibliotheek met negentiende-eeuwse literaire werken. Daar kunt u tot middernacht heerlijk lezen onder het genot van een glas champagne.

De Lodewijk van Deyssel-stad telt ongeveer veertigduizend inwoners, die grotendeels werkzaam zijn in de culturele sector. De criminaliteitscijfers zijn er extreem laag. Alleen openbare dronkenschap en naaktloperij zijn veel voorkomende delicten.
Tot slot: een prominent gebouw in de stad is Viletta, de witte classicistische ambtswoning van de burgemeester, een waardig man, die ervan doordrongen is dat de urbanisatie in de negentiende eeuw begonnen is. Het bestuur van de Lodewijk van Deyssel-stad is milieubewust, cultureel verantwoord en absoluut integer. Er worden slechts steekpenningen van chocolade geaccepteerd.
Geef u gids dan een ruimhartige fooi. Denkt u bij het verlaten van de stad aan uw culturele bagage.