Uitgezonden op 08-05-1964 via Hilversum 1; VPRO; 15′00”

Toespraak over de toekomst van ons cultuurpatroon door dr. J.A. de Koning, voorzitter van de VPRO.  Hij wijst ons vooral op de visie van J.P.Thijsse over het dichtgroeien van Nederland met bebouwing.

Luister naar Band A16676

Maker:  dominee I.J. van Houte, adjunct predikant-directeur van de publieke omroep V.P.R.O.

Gerrit Kalsbeek vroeg politici, stedenbouwkundigen, landschapsinrichters en kinderen hoe ze Nederland zouden inrichten als het land blanco voor hen lag.

Het leverde drie radioprogrammas op:

Deel 1 met Rijkslandschapsadviseur ir. Yttje Feddes

Hoe zouden we ons land inrichten als we het eens helemaal overnieuw mochten doen? Hier hoort u het nieuwe Nederland van Yttje Feddes, landschapsarchitekt en rijksadviseur voor het landschap. Verrijkt met de verrassende ideeën van de brugklassers van het Mendel Lyceum te Haarlem.

Deel 2 met duurzame  waterschapsman Louis van der Kallen

Verslaggever Gerrit Kalsbeek gaf Louis van der Kallen een blanco kaart van Nederland en vroeg hem om een nieuwe schets. De Haarlemse kinderen doen ook mee.

Deel 3 met PVDA-wethouder Adri Duivesteijn van Almere

Verslaggever Gerrit Kalsbeek gaf een lege kaart van Nederland aan drie deskundigen en een brugklas, en vroeg hen het vaderland eens grondig op de schop te nemen. Vandaag het ontwerp van Adri Duivesteijn, populair wethouder te Almere. En ook in deze aflevering hoort u nog suggesties van de jeugd uit Haarlem.

Zie ook de uitgebreidere informatie in het Open Plek Archief

Tabula Rasa, 24 scholieren, Yttje Feddes, Louis van der Kallen en Adrie Duivesteijn.

Golden Horn

Extra materiaal van het programma Trendspotting Istanbul, waarin verslag werd gedaan van de Istanbul Biënnale 2009, een internationale tentoonstelling van hedendaagse kunst waarbij de rijke cultuurgeschiedenis van Istanbul een belangrijke rol speelt. In deze extra een zeer vermakelijke en interessante rondleiding door stadsgids Orhan Esen, een man die werkelijk alles over Istanbul weet. Hij vertelt over plannen die de stad heeft voor 2010, als Istanbul de culturele hoofdstad van Europa is. Een kritische, ietwat sarcastische tour over  de manieren waarop men de stad aantrekkelijk probeert maken voor rijke toeristen en hierbij het oude centrum zoveel mogelijk probeert op te poetsen, met alle consequenties voor de lokale bevolking van dien.

Bekijk  Trendspotting Istanbul (regie: Alexander Oey, Rob Schröder en Gabrielle Provaas)

Iedere week werd na het programma Embargo de toestand in de wereld bij de VPRO besproken door Anton Constandse

Hier is het Essay dat werd uitgezonden op 28-11-1975; Hilversum 2

De contrarevolutie in Portugal   HAD12510_548515.

Politiek commentaar van Anton Constandse over de situatie in Portugal waar door de bourgeoisie en door sommige onderdelen van het leger pogingen worden ondernomen een einde te maken aan sociale omwenteling.

John Albert Jansen en Wim Brands becommentarieren fragmenten uit de trilogie ‘Into his Labour/’ van de Britse schrijver John Berger. In deze trilogie beschrijft Berger het overal verdwijnende dorpsleven. John Berger leest een aantal fragmenten; Wim Noordhoek leest de Nederlandse vertalingen.

Uitegezonden 16-04-1990, Luister naar Band: HA5232_535707

Inhoud:

Muziek.
na 0′27″ John Berger aan het woord over zijn schrijverschap.
na 1′09″ Inleiding door presentator.
na 3′00″ John Berger aan het woord over het gevoel van verloren zijn van immigranten.
na 4′00″ Vervolgens gaan Wim Brands en John Albert Jansen in op de overeenkomsten in de boeken ‘A seventh man’ en ‘Into his labours’
na 5′13″ John Berger: “That sense of loss is everywhere in their communities. (-) Nearly all my books are about loss. (-) Perhaps that sense of loss are different levels and a different degree is so intrinsic to the human condition. It begins with the expulsion of the Garden of Eden. (-) It seems to me that such a sense of loss can co-exist with great vitality and even with great endurance and will.”
na 8′36″ Muziek. Fragmenten gelezen door John Berger; vertaling door Wim Noordhoek.
na 12′19″ Wim Brands en John Albert Jansen gaan in op het gelezen fragment en op Bergers manier van schrijven.
na 14′03″ John Berger gaat in op hetgeen hij tracht te beschrijven van, n.l. het onzegbare onder woorden brengen.
“I think that the art of telling stories depends much more (…) upon what is not said. (-) I’m very aware, both as a craftsman when writing, and as I man, when thinking or living, of the importance of what is unsayable.”
Berger vertelt dat hij zeer moeizaam schrijft.
na 19′36″ Commentaar door John Albert Jansen en Wim Brands.
na 20′32″ John Berger aan het woord over het dorpsleven en de verhalen die er verteld worden. “In the stories that I try to write, I want to try to do something else. They are really adressed to people outside, to people who don’t know the village. (-) That’s why it is not possible to really simply re-tell one of the stories that I hear.”
na 24′30″ Commentaar door John Albert Jansen en Wim Brands.
na 25′52″ John Berger vertelt over zijn leven en werk als ‘dorpsbewoner’. Hij vertelt hoe de dorpsbewoners hem bejegenen.
na 29′00″ Muziek. Fragment gelezen door John Berger; vertaling door Wim Noordhoek.
na 35′04″ Inleiding op deel drie van de trilogie ‘Into his labours’, dat ‘Lilac and Flac, an old wifes tale of a city’ getiteld is.
na 36′09″ John Berger vertelt over de stad ‘Troy’ die in het boek model staat voor alle steden der wereld, een soort mythische stad.
na 38′17″ Fragment gelezen door Wim Noordhoek en Berger.
na 40′36″ Brands en Jansen bespreken Bergers beeld van het dorpsle-ven.
na 42′01″ Berger vertelt over zijn toekomstbeeld van het dorpsleven.
na 47′47″ Muziek. Fragment gelezen door John Berger, met vertaling door Wim Noordhoek.

Sadik Yemni over Nieuwersluis als onstad, uitgezonden op 18-06-1991

Met Sadik Yemni:  Luister Naar Band: HA5232_535706

Inhoud:

Literatuurprogramma met boekbesprekingen en interviews met schrijvers uit binnen- en buitenland. Enkele afleveringen bevatten tevens impressies van diverse evenementen op het gebied van literatuur.
Wim Brands en schrijver Sadik Yemni wandelen door het dorp Nieuwersluis waar Yemni jarenlang als brugwachter werkte.
In het boek ‘De geest van de brug’ beschrijft Yemni dorpsbewoners die hem regelmatig bezochten in zijn brugwachterhuis. “Er was geen nationaliteit tussen ons, maar we deelden hier eenzaamheid.”

Makers: Anton de Goede en Wim Brands

Sadik Yemni op Boeken bij de VPRO

Meer over Sadik Yemni:

Portretje van Sam van Embden,  architect en stedenbouwkundige

Oprichter van OD205, herbouwer van gebombardeerd Rotterdam en heel veel meer.

uitgezonden op: 21-08-1986 door de NOS

luister hier naar de band: NA146406

Meer over S.J.van Embden op Archined, TU-Twente en bij uitgeverij 010 met het boek van Joosje van Geest.

Nieuwkomers worden vaak gewantrouwd. Eind jaren zeventig strooomden in Nederlandse steden de Surinamers in grote getale binnen. Ineke van den Bergen vond het  tijd voor haar tante om eens te praten met zo’n gekleurde vrouw, waar ze steeds op schimpte. Het werd een goed gesprek over armoede, te veel mensen, uitkeringen, werkloosheid, de pil, anticonceptie, leven en samenleven en over ‘Nederland is overvol’.

Luister hier naar deel 1 van Riet en Lies op NA69083

En luister hier naar deel 2 van Riet en Lies op NA11242

De inhoud:

‘Bruinen’ deugen minder, dat is een van de vooroordelen van de 70-jarige Riet uit Den Haag over ‘de bruinen’ (Surinamers, Turken, Antillianen, enz.). Riet geeft ongezouten haar mening over Surinamers. Nederland is overvol, ze werken niet, ze moeten weer terug naar hun eigen land want daar is zo’n hoop te doen. Het zijn allemaal klaplopers. Suriname is zo’n mooi land en tien keer zo groot als Nederland. Nederland is al zo propvol. In Nederland rinkelt de kassa wel. In Nederland is geen werk voor al die mensen, er zijn al 240.000 werklozen. Hier komen ze ook niet aan een huis. Ze horen gewoon naar hun eigen land te rug te gaan. Ze moeten hun eigen land opbouwen. Er komt ook zoveel rotzooi van, van al die mensen. Ze hebben ook een heel andere mentaliteit. Ze leven helemaal anders dan wij.
Na haar inleiding gaat Riet mee op bezoek bij Lies, een Surinaamse in de Bijlmer, in Amsterdam Zuid-Oost. Lies is 50 jaar en heeft negen kinderen. Ze woont al tien jaar in Nederland, en wil niet meer terug. In Suriname is voor haar niets meer. Hier in Nederland krijgt ze geld en eten. Ze heeft schoolgaande kinderen, en ze wil dat die gaan studeren. Haar kinderen kennen Suriname helemaal niet. In Suriname zijn de scholen niet zo goed. Ook in Suriname is woningnood. Lies vertelt over zichzelf waar ze vandaan komt en over haar geloof. Ze houdt van vriendschap en vrolijkheid.
Riet begrijpt dat niet, die denkt dat ze naar haar eigen land terug zou willen. Suriname is zo mooi en veel groter. Hier zitten we op elkaar gepropt. Nederland zit propvol. Suriname moet worden opgebouwd, daar zijn mensen voor nodig. Riet begrijpt niet dat ze tieren in een ander land.

Deel 2 van tweeluik over vooroordelen, met de Nederlandse Riet en de Surinaamse Lies.
Beide vrouwen willen een restaurant bezoeken: Lies wil het liefst veel eten, dat is normaal in Suriname en Riet wil dat niet, want dat kan niet met haar man Kees. Lies heeft geen geduld meer met mannen. Die kan niet meer met een man leven .Ze doet wat ze wil en eet wat ze wil. Er ontstaat een vrolijk gesprek over mannen en over hun leven en de verschillen en overeenkomsten tussen beide dames.
Riet concludeert aan het einde van de ontmoeting dat Lies eigenlijk geen andere mentaliteit heeft dan zij.

Makers: Ineke van den Bergen, redactie; Anton IJdo, productie en Arie Kleijwegt, presentatie

Lees ook de VPRO-gids:

Paginas 1 van gidsartikel over Riet en Lies

Pagina 2 van gidsartikel over Riet en Lies

Wekelijks programma met actuele informatie en achtergronden bij het nieuws, uitgezonden op 16-04-1980 via Hilversum.

Luister naar Band 1: NA5014; Luister naar Band 2: NB24365; Luister naar Band 3: NB15049; luister naar Band 4: NB12877 en luister naar Band 5: NB2551

De inhoud:

Opname 1, NA5014:

1:30 Villa-VPRO, begint met de aankondiging door omroeper Cor Galis dat de uitzending niet doorgaat omdat de Utrechtse burgemeester Vonhoff is weggelopen bij de opname;

5:40 interview met Brennock, voorzitter van het Ierland Komitee. Hij pleit voor vrijlating van leden van de Ierse Republikeinse Socialistische Partij, die zijn opgepakt naar aanleiding van een treinoverval die in 1976 is gepleegd door de IRA. En hij vertelt over de Britse repressie in Noord-Ierland tegen leden van de IRSP;

16:30 ANP-nieuws van 11:00 uur

18:40 omroeper Cor Galis, weer over Vonhoff;

20:40 reportage over een debat van burgemeester Vonhoff tegen ‘de rest van Utrecht’ in Theater ‘t Hoogt. Met muziek van het Etherisch Strijkersensemble Parisiana uit Gent. Onder veel gejoel, geknor en gefluit door ontevreden jongeren, krakers die boos zijn op de burgemeester vanwege het politieoptreden met honden bij een aantal ontruimingen van kraakpanden.

Eerst wordt het politieoptreden besproken, en Vonhoff’s verantwoordelijkheid, maar al snel ook zijn ijdelheid. Over de leuze ‘Utrecht rood, Vonhoff dood’. Over de kritiek op Vonhoff die steeds persoonlijker wordt.

Poging tot interview met Henk Bornstein, die met  nieuwjaar een taart in het gezicht van de burgemeester gooide. Vonhoff en Bornstein willen niet met elkaar in gesprek.

45:50 Discussie tussen advocaat Bernard Tomlow, die veel kraakzaken doet en zodoende veel weet over het gedrag van de politie, en Vonhoff die de baas is van de agenten. Het stoort Tomlow dat een burgemeesters steeds politieker functioneert, maar niet naar huis gestuurd kan worden.

59:20 Een lid van de Jonhe Socialisten tegen eventuele herbenoeming van Vonhoff; omdat Vonhoff ‘het symbool is van de repressie’. Hij noemt voorbeelden van eigenmachtig politieoptreden.

69:00 Actievoerder Dick van der Peijl geeft voorbeelden van “fascistoïde” optreden door de Utrechtse politie.

70:00 De reacties van VVD-raadslid mevrouw ten Cate en Vonhoff, die van der Peijl van leugens betichten. Boosheid over enerzijds het woord fascistoïde an anderzijs het woord terroristen;

73:00 Vonhoff wordt woedend omdat iemand de politie met SS-ers heeft vergeleken. Spreker moet dat terugnemen, anders dreigt Vonhoff de zaal te verlaten.

PSP-raadslid Rob van Gemert probeert een discussie over fascistoïde optreden van de politie te voeren.

74:30 opname gestopt.

Opname 2, NB24365:

Vervolg Villa-VPRO, nogmaals dreigt Vonhoff de zaal te verlaten;

0:30 STER, ANP-nieuws van 12:00 uur

4:50 Vervolg Villa VPRO met vervolg debat Vonhoff tegen ‘de rest van Utrecht’ in Theater ’t Hoogt

7:20 Discussie tussen Vonhoff en de persoon die de Utrechtse politie met SS-ers heeft vergeleken over wat deze nou precies heeft gezegd. De band wordt teruggedraaid. Tomlow bemoeit zich ermee. Geprobeerd wordt Vonhoff in de zaal te houden. Een meisje wil niet voor terrorist worden uitgemaakt door mevrouw ten Cate. Chaos in de zaal.

13:00 De band wordt teruggedraaid, maar het bewuste fragment is onverstaanbaar.

14:00 Vonhoff stapt op. Daarna een felle discussie en muziek;

18:00 Kees Slager probeert Vonhoff op te vangen, maar die is verdwenen richting brandweerkazerne;

18:30 interview met VVD-raadslid ten Cate, die actievoerders voor terrorist heeft uitgemaakt.

23:30 reactie uit de zaal door JAC medewerkster die kraakzaken behartigt;

27:20 vervolg verslag van de discussieavond na het vertrek van Vonhoff;

29:10 interview met mevrouw Vonhoff die nu ook vertrekt (de discussie is slecht geleid, de problemen waar Utrecht mee kampt zijn niet aan de orde geweest);

34:00 muziek;

36:30 vervolg verslag van de bijeenkomst;

37:20 interview met Holly Hasenbos, eigenaar van Sarasani, over het zgn. ‘huisdealerschap’, en over hoe hij behandeld is door de politie;

42:00 presentator: de burgemeester is uitgenodigd om in de studio te reageren, maar gooide de hoorn op de haak. Een interview met hoofdpolitiecommissaris van Doesburg over de gewraakte uitlatingen.

42:30 opname gestopt.

Opname 3, NB15049

vervolg interview van Doesburg over de Utrechtse politie, over omstandigheden waarin door emoties soms een agent verder gaat dan strikt genomen nodig was, over een agent van de hondenbrigade, die zijn hond te pas en te onpas op mensen afstuurt; over een artikel in het Utrechts Nieuwsblad waarin sprake is van neerknuppelen en door drie man onder handengenomen worden, in hun kruis gebeten door een hond en gooien van een steen door een agent;

4:30 interview met Dick Fransen, journalist van het Utrechts Nieuwsblad, naar aanleiding van het interview met van Doesburg waarin deze afstand neemt van het krantenartikel. Over het Utrechtse politieoptreden bij rellen en het inzetten van de hondenbrigade: hij is ontzet en heel erg geschrokken.

8:40 interview met Holly Hasenbos, eigenaar van Sarasani, over zeven invallen in zijn hasjkelder aan de Oudegracht door een soort antiterreurbrigade en over politiecommissaris Vogelezang;

10:40 muziek;

13:10 afkondiging Villa-VPRO;

13:30 muziek;

15:50 omroeper Cor Galis;

17:40 STER, ANP-nieuws van 13:00 uur, Welingelichte kringen.

Opname 4, NB12877: Vervolg Welingelichte Kringen’

Opname 5, NB2551 en ‘Een Klap op je Kop;

Verdere gegevens:

Makers:  Ronald van den Boogaard, Roel van Broekhoven, Cor Galis, Cees Grimbergen, Jan Jongepier, Harmke Pijpers, Kees Slager, Djoeke Veeninga.

Muziek: Etherisch Strijkersensemble Parisiana uit Gent

Wekelijks programma met actuele informatie en achtergronden bij het nieuws. Bij elkaar 3 en een half uur radio.
Luister naar Band 1: NA30093 , Band 2: NA4186 en Band 3: NA54580.

Begin jaren ‘80 gistte het rond de krakers, de nieuwe punkgeneratie had een enigszins stevigere aanpak dan de hippiekrakers in de jaren 60 en 70 hadden getoond. Maar de stedelijke bestuurders waren ook niet meer zo geduldig. Reden voor Villa VPRO om de ontwikkelingen op de voet te volgen.

Band 1, NA30093:
Aankondiging door omroeper Cor Galis;
Eerste kwartier van Villa-VPRO, met een reportage van de blokkadeactie bij de kerncentrale Borssele in de nacht van 16/17 maart 1980 door leden van het Energiecomité Zeeland en de beweging Breek Atoomketen Nederland (BAN), met het doel de kerncentrale tot stoppen te dwingen. De verslaggever van het NOS-Journaal kan zijn werk niet doen, omdat hij geen stroom krijgt. Met zang van de actievoerders (Borssele gaat niet door), geluid van blaffende honden en wegrennende actievoerders.
15:00 ANP-nieuws van 11:00 uur, (met berichten over de uitbreiding van de FNV-acties tegen het loonbeleid van de regering; over gevechten in Afghanistan door opstandelingen en het regeringsleger met hulp van Russische militairen en over protestacties van de bevolking; over de Sovjet Unie dat het bericht dat burgers zouden zijn gedood in Swerdlovsk bij een ongeluk met dodelijke bacteriën ongegrond heeft verklaard en Amerikaanse propaganda zou zijn), weerbericht, verkeersinformatie;
18:00 vervolg Villa-VPRO, aankondiging door omroeper Cor Galis;.
22:10 documentaire over kunstmatige inseminatie, met o.a.:
- op pad met Nanda van Amstel van de Spermabank, die sperma ophaalt bij een donor;
- een interview met een echtpaar over hun door inseminatie verkregen kinderen;
- interview met directeur Hameling van het Laboratorium voor fertiliteitsonderzoek van het Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam, o.a. over de vraag of homo’s donor kunnen worden;
74:00 STER, ANP-nieuws van 12:00 uur en STER;
78:10 vervolg Villa-VPRO, door omroeper Cor Galis;
81:10 verder over kunstmatige inseminatie, erfelijkheid en eisen aan de donor;
87:40 interview met Prof. Cremer, RUG, over welke eisen gesteld moeten worden aan donoren;
89:10 opname gestopt;

Band 2, NA4186
vervolg Villa-VPRO, vervolg interview met Prof. Cremer;
6:00 interview met medewerkster van het Spermalab;
16:50 interview met geïnsemineerde vrouw over waarom ze naar de spermabank is gegaan, en over welke eisen aan de donor zouden moeten worden gesteld;
25:20 interview met Dr. Mulder, die een nieuw laboratorium voor fertiliteitsonderzoek wil oprichten waar hij naar Amerikaans voorbeeld zaad van talentvolle Nederlanders wil verzamelen om daarmee te insemineren, zaad ‘op niveau’ dus;
35:20 hierover BN-ers: Gerrie Kneteman, Simon Carmiggelt, W.L. Brugsma, Aad Kosto, Herman Brood, Marco Bakker, Hans Dorrestijn en Chriet Titulaer;
43:30 afkondiging Villa-VPRO;
45:10 STER, ANP-nieuws van 13:00 uur en STER
49:30 Welingelichte kringen.
Wekelijks praatprogramma waarin heren spreken over actuele zaken of met gasten hierover in discussie gaan. Het programma komt live vanuit Arti et Amicitiae in Amsterdam en is te herkennen aan het geluid van biljarten op de achtergrond.
Onder leiding van Henk Hofland spreken de journalisten Joop van Tijn, Frank Kuitenbrouwer en Feike Salverda met PvdA-fractieleider Pelle Mug van de Amsterdamse gemeenteraad over de Mobiele Eenheid die ook is ingezet in Nijmegen tegen krakers, de politieke betekenis van het kraken en de houding van de PvdA-fractie in de Amsterdamse Gemeenteraad t.a.v. kraken en de inzet van de ME.
76:20 een ‘Spannend Splookje’ door Wilhelmus Cornelius;
85:30 opname gestopt.

Band 3, NA54580: vervolg ‘Spannend Splookje’;
20:20 ANP-nieuws van 14:00 uur
22:50 Achterwerk.
Kinderprogramma, waarin kinderen praten over onderwerpen die ze bezighouden. Met telefonische interviews met meisjes over schelden en pesten en over modekleren, en met een meisje over grote mensen;
40:00 afkondiging Achterwerk;
40:30 Radio Kinderkrant van de EO;
41:10 Einde opname.

Verdere gegevens:

Villa-Vpro, de makers: Roel van Broekhoven,  Job Frieszo, Cor Galis, Jan Jongepier, Kees Slager, Djoeke Veeninga

Welingelichte Kringen, de makers: Henk Hofland; Frank Kuitenbrouwer; Feike salverda; Joop van Tijn; Rogier Proper (eindredactie) en Leonie Smit (productie)

Spannend Splookje: de maker: Willem de Ridder

Achterwerk: de maker: Nelleke van der Drift