[Nederland 2]

‘Aan de overkant van de crisis ligt een betere stad’
Richard Florida – Who’s Your City?

Om in de toekomst te kunnen overleven is groei onontbeerlijk. Voorwaarde voor die toekomstige groei, zeker in tijden van crisis, is een nieuw type aanjager: in de woorden van economisch geograaf Richard Florida een ‘megaregio’. Tegenover leegloop en krimp op het platteland staat gelijktijdige bevolkingsgroei in metropolen en mega-regio’s. Volgens Florida zijn de megaregio’s belangrijker dan steden, belangrijker zelfs dan landen. De vraag is nu: hoe kunnen deze gebieden (blijven) groeien op een duurzame, ecologisch verantwoorde wijze, en met behoud van leefbaarheid en sociale standaarden?

In Nederland heeft alleen Amsterdam metropolitane ambities. In december aanstaande verschijnt een structuurvisie voor de hoofdstad tot het jaar 2040. Werktitel: ‘Amsterdam, kernstad van de metropoolregio’. Van welke regio wordt Amsterdam dan de kern? Wat betekent dit alles voor het aloude concept Randstad? En voor Rotterdam, tweede stad van Nederland?

Tegenlicht peilt de visies en de meningen, in binnen- en buitenland. Met economisch geograaf Richard Florida (Toronto), stedensocioloog Saskia Sassen (New York/London), de Amsterdamse stadsplanner Zef Hemel, de jonge activist en onderzoeker Merijn Oudenampsen, en professor in de landschapsarchitectuur Adriaan Geuze, vanouds kritisch denker over ruimtelijke ordening en planning in Nederland.

> Meer over deze uitzending op de website van Tegenlicht. Hier vind je ook nadere info over de Randstad-visie, bij het artikel ‘Groei in de regio: de toenadering tot Almere’.

Duur: 50 minuten

Regie/research: William de Bruijn
Camera: Maarten Kramer/Alexander Oey/Adri Schrover
Geluid: Mark Witte/Bert van den Dungen/Charles Kersten
Montage: Jeroen van den Berk
Samenstelling: Jos de Putter
Productie: Judith van den Berg
Eindredactie Tegenlicht: Jos de Putter / Doke Romeijn
Eindredactie IABR: George Brugmans

Een coproductie van VPRO en de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam, met steun van het Stimuleringsfonds voor Architectuur.

[Nederland 2]

De Franse president Sarkozy wil niet alleen – zoals zijn voorgangers –  een prestigieus gebouw in zijn naam laten bouwen, hij wil de toekomst van de stad Parijs vormgeven. Daarom nodigt hij in de zomer van 2008 tien vooraanstaande architecten uit om een plan te maken voor de duurzame groei van Parijs. Hoe ziet Parijs er over twintig, dertig, veertig jaar uit?

Voor de Nederlandse architect en stedenbouwkundige Winy Maas van het bureau MVRDV staat er veel op het spel. Met negen andere teams, waaronder die van de Franse sterarchitecten Jean Nouvel en Christian de Portzamparc, is zijn Rotterdamse bureau geselecteerd om mee te denken over het omvormen van Parijs en zijn voorsteden tot ‘metropool van de 21ste eeuw’. Maar hoe doe je dat en hoe blijf je overeind in de maalstroom van macht, media en architectuur?

Tegenlicht volgt een jaar lang de ontwikkelingen rond het prestigieuze project ‘Grand Paris’ door de ogen van de Nederlandse architect en deelnemer Winy Maas.

> Meer over deze uitzending op de website van Tegenlicht.
> Deze film is onderdeel van de DVD-box Eeuw van de Stad.

Lengte: 50 minuten

Regie: Bregtje van der Haak
Camera: Nils Post
Geluid: Benny Jansen, Marc Wessner, Mark Witte
Montage: Elmer Leupen
Research: Barbara Coolen en Marijntje Denters
Productie: Judith van den Berg
Eindredactie IABR: George Brugmans
Eindredactie VPRO: Doke Romeijn en Jos de Putter

Een coproductie van VPRO en de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam, met steun van het Stimuleringsfonds voor Architectuur.

[Nederland 2]

Een herhaling van de Tegenlicht-uitzending Rising Gulf: een portret van de Golfstaten Dubai en Abu Dhabi, toen de champagne nog vloeide en alles nog goud was wat er blonk.

Sinds de wereldwijde financiële crisis heeft toegeslagen hebben veel opkomende economieën hun groeiscenario aanzienlijk moeten bijstellen. Zo ook het Golfstaatje Dubai dat nog geen 2 jaar geleden gold als het economische  wonder van de Arabische wereld. Een moderne samenleving, die haar religieuze wortels niet verloochent, efficiënt geleid en behorend tot de top 10 van de groei-economieën in de wereld. Inmiddels is de jubelstemming in het Golfstaatje aanzienlijk bekoeld.

Nog geen 2 jaar geleden gold Dubai met zijn palm-eilanden en mega-wolkenkrabbers als het walhalla voor vastgoedinvesteerders. Nu ligt de helft van de bouwprojecten er roerloos bij en zijn de huizenprijzen gehalveerd.

Buurstaat Abu Dhabi (dat samen met Dubai en 5 andere emiraten de Verenide Arabische Emiraten vormt), besloot begin dit jaar om Dubai een financiële injectie te verlenen van 10 miljard US dollar. Daarmee is Dubai voorlopig uit de brand, maar de vraag is voor hoe lang?

Nog geen veertig jaar geleden trok de bevolking van Dubai en Abu Dhabi met tenten door de woestijn, tot in 1967 de olie werd ontdekt. Sjeik bin Zayed al Nayhan, stamvader en oprichter van de Verenigde Arabische Emiraten, besloot met vooruitziende blik dat zijn land de sprong naar de moderne wereld moest maken. In hoog tempo verrezen glimmende megasteden en artificiële droomeilanden. In nog geen vijftien jaar wist Dubai zich te lanceren als toeristische hotspot van het Midden-Oosten, waar beroemdheden als Michael Jackson en David Beckham graag gezien worden. Dubai ontpopte zich ook als het zakelijke en financiële centrum van de regio.

Het meer behouden Abu Dhabi maakt zich met de komst van dependances van prestigieuze musea als het Amerikaanse Guggenheim en Franse Louvre op om het culturele zwaartepunt van de regio te worden. Maar met de import van de moderne wereld, liften ook westerse normen en waarden mee. Wat betekent dit voor de traditionele, van huis uit conservatieve Emirati’s? Hoe combineren zij een geïmporteerde moderne Westerse levensstijl met hun traditionele, door de Islam ingegeven normen en waarden?

Tegenlicht reisde af naar Dubai en Abu Dhabi om te zien wat het betekent als een moderniseringsproces dat meestal meer dan honderd jaar vergt, in tien jaar tijd wordt doorgevoerd.

Lengte: 50 minuten

Regie: Shuchen Tan
Research: Gijs Meyer Swantee
Eindredactie: Jos de Putter / Doke Romeijn

[Nederland 2]

De spiegelende gevels van Gurgaon, een satellietstad van New Delhi, staan symbool voor India’s ongekende economische groei. Gurgaon is begin deze eeuw door de grootste projectontwikkelaars ter wereld gebouwd. De stad – met 4 miljoen inwoners, maar weinig of geen infrastructuur –  is een prototype, dat met de groei van de Aziatische middenklasse mogelijk honderden malen gekopiëerd zal worden. Maar hoe levensvatbaar is dit type nieuwe stad?

Bewoners van de gated communities van deze geprivatiseerde stad geven inzicht in hun verlangens, hun angsten en in het nieuwe zelfvertrouwen van de Indiase middenklasse. Aan de rand van de globalisering zien we welke gevolgen de kredietcrisis en de groeiende kloof tussen rijk en arm hebben voor Gurgaon en de psyche van zijn bewoners.

> Meer over deze film op de website van Tegenlicht.
> Deze film is als ook als download beschikbaar, en tevens onderdeel van de DVD-box Eeuw van de Stad.

Lengte: 50 minuten

Regie: Marije Meerman
Camera: Mies Rogmans
Geluid: Antoin Cox
Research: Raghu Verma en William de Bruijn
Montage: Patrick Minks
Productie: Janneke van de Kerkhof
Eindredactie IABR: George Brugmans
Eindredactie VPRO: Doke Romeijn, Jos de Putter en Bregtje van der Haak

Een coproductie van VPRO en de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam, met steun van het Stimuleringsfonds voor Architectuur.